Effects of Soil and Vegetation Characteristics on Nematode Biodiversity and Community Structure in Forest Ecosystems of Adana Province, Türkiye

Özet

Bu çalışma, Adana ili sınırları içerisinde yer alan ve farklı topoğrafik ile edafik özelliklere sahip altı alt bölgedeki orman ekosistemlerinde nematod biyoçeşitliliği ile toprak ve vejetasyon özellikleri arasındaki ilişkileri araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Toprak örnekleri Sarıçam, Çukurova, Salbaş, Varda, Bürücek ve Pozantı alt bölgelerinde 0–30 cm ve 30–60 cm derinliklerden alınmıştır. Nematodlar ekstrakte edilmiş, cins düzeyinde teşhis edilmiş ve trofik gruplara ayrılmıştır. Nematod topluluk yapısı ile ilişkilerini değerlendirmek amacıyla pH, organik madde içeriği, tekstür, kireç içeriği ve besin durumu gibi toprakların fiziksel ve kimyasal özellikleri analiz edilmiştir.

Elde edilen sonuçlar, alt bölgeler arasında nematod yoğunluğu, çeşitliliği ve trofik kompozisyon bakımından belirgin farklılıklar bulunduğunu göstermiştir. Bakterivor nematodlar baskın trofik grubu oluştururken, predatör ve omnivor nematodlar nispeten daha düşük çeşitlilik göstermiştir. Tüm toprakların alkali karakterde olduğu belirlenmiş ve organik madde içeriği ile toprak tekstürünün nematod topluluklarını etkileyen temel faktörler olduğu ortaya konmuştur. Organik maddece zengin ve tınlı bünyeye sahip topraklarda nematod yoğunluğu ve çeşitliliği daha yüksek bulunurken, organik madde içeriği düşük ve kum oranı yüksek topraklarda daha düşük çeşitlilik belirlenmiştir. Nematod yoğunluğunun genel olarak üst toprak katmanında (0–30 cm) alt katmanlara (30–60 cm) göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Bu bulgular, nematod biyoçeşitliliğinin özellikle organik madde miktarı ve toprak tekstürü gibi edafik faktörlerle yakından ilişkili olduğunu göstermekte ve nematodların orman ekosistemlerinde toprak ekosistemi koşullarının ve ekolojik sürdürülebilirliğin değerlendirilmesinde güvenilir biyolojik göstergeler olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.